In gesprek met Elbert van Duijkeren
Afscheid van het eilandenrijk

We voeren het gesprek bij mij thuis. Uit alle ramen naar buiten kijkend geniet hij van een andere kijk op de wijk. Een wijk die hij goed kent, hij heeft er negentien jaar gewerkt. Na een periode van ziekte heeft Elbert van Duijkeren besloten zijn bureau op te ruimen en elders aan de slag te gaan.

Hij was aangenomen om het bestuur te ondersteunen, het was toen nog een Wijkraad met vertegenwoordigers van bewonersgroepen. Veel vergaderen en veel papier. Dat was nog in gebouw 'De Engel'. De verhuizing naar de Oosterkerk was zijn eerste klus 'buiten de deur'. Het werken aan de basis met de bewoners en een flinke dosis idealisme, waren de stuwende krachten in zijn opbouwwerkpraktijk. Het was werken aan de directe democratie, als procesbegeleider ondersteunen van mensen die zelf de verbetering van hun leef- en woonomstandigheden ter hand namen.

Fascinerende veranderingen

De wijk was een eilandenrijk, toen nog met het Oostelijk Havengebied erbij. De stadsvernieuwing stond bol van de tegengestelde belangen en het bleef knokken voor wijkvoorzieningen. Eerst sloopte men de huizen waardoor alle sociale verbanden werden verbroken. Dan werd de ruimte volgebouwd met woningen en vergat men dat er ook voorzieningen, zoals scholen, nodig waren. Tijd en aandacht voor sociale activering en armoedebestrijding ontbraken, de stadsvernieuwing nam alle tijd en aandacht in beslag. Met de oprichting van de Stuurgroep, een samenwerkings-verband van verschillende instanties, werd een goede stap gezet richting sociale coherentie: de sociale vernieuwing. Integraal werken gaat nu eenmaal beter als iedereen, ook de Dienst Binnenstad, alle afdelingen en belangen op elkaar afstemt.

Fascinerende ontwikkelingen in de wijk

Zoals het omzetten van bedrijven in woningen en kleine bedrijven, bijvoorbeeld het Rijkskledingmagazijn, een gigantisch complex, wie had dat kunnen denken. In die tijd wist je nog waar de wethouder zijn pilsje dronk, je wist hem te vinden. Allemaal veranderd.

Fascinerende mensen

Steeds komen mensen op voor de belangen van de wijk maar je moet voorkomen dat ze opbranden, en niet altijd op dezelfden een beroep doen. Vers bloed is noodzakelijk en nieuwe ideeën over de inrichting van de eigen woonomgeving geven een overleg een frisse impuls. Maar je hebt er een lange adem voor nodig, zo lang zijn de procedures.

Hij zegt lachend: 'Het maken van de video met de Weesperbuurt was bijzonder leuk. De video was misschien iets te kritisch hier en daar...En met Weesper en Plantage samen rond de tafel zitten en het bestemmingsplan bespreken. Sommige dingen blijven je bij.'

Zo ook het project bijzondere geluidsoverlast bij de Universiteit van Amsterdam. Een buurtbewoner had erg veel overlast van de bromtoon komend uit een schoorsteen van de UvA. Niet te verhelpen. Toevallig kwam de oplossing van het probleem van een buurtbewoner met een absoluut gehoor. Hij stelde de grondtoon van de trillingen vast en er kon een perfecte demper op de generator worden gezet. Daar genoot hij van.

Fascinerend werk

Het opbouwwerk heeft hij zichzelf eigen gemaakt. Je moet natuurlijk beschikken over basisvaardigheden, goed met mensen om kunnen gaan en tegelijk afstand kunnen houden. Geef eenieder het respect dat hem verdient. Treedt niet op in plaats van bewoners, ze kunnen zelf prima inspreken. Uithoudingsvermogen is ook een vereiste als je alle politieke ondoorzichtigheid wilt doorgronden en doorgeven aan de werkgroepen. Hij voelde zich een intermediair tussen overheid en bewoners, aan de kant van de bewoners. Er is in zijn optiek maar één manier van werken de juiste, die welke de bewoners willen. Daarbij moet je neutraal zijn, geen eigen mening naar voren brengen. Het gebeurt dat je tegelijk een groep ondersteunt die sloop en nieuwbouw wil en een groep die behoud en herstel wil, in hetzelfde stuk van de wijk.

Bewonersondersteuning houdt op en opbouwwerk begint bij de grote langdurige processen. De opbouwwerker moet de complexiteit van de materie rond bijvoorbeeld een bestemmingsplan kunnen overzien en duidelijk maken. Soms lukken zulke langdurige processen met de oorspronkelijke deelnemers, een voorbeeld hiervan is de SOOP. Macht en invloed zijn steeds weerkerende begrippen in het gesprek.

Het was zeker geen negen tot vijf baan. Je moet proberen je werk niet mee naar huis te nemen. Hij putte nieuwe energie uit bijscholingen en werkoverleg met collega's elders in de stad.

Wat hem dwarszit is de afbraak van het welzijnsbeleid van de laatste jaren. Mensen worden niet meer aangenomen doordat er geen geld is, zijn werkloos en komen via allerlei werkmaatregelen als goedkope krachten weer binnen. Dat zorgt voor scheve arbeidsverhoudingen.

Fascinerende toekomst

De wijk heette vroeger het Oostelijk Havengebied, daarna de Oostelijke Eilanden en vervolgens de Oostelijke Binnenstad. Naamsbekendheid en naamvastheid zijn voor het wijkcentrum van groot belang.

Zullen bewonersinvloed en bewonersmacht veranderen met de komst van een deelraad? Gaan er veel actieve bewoners in de deelraad zitten? Deze ontwikkelingen houden hem nog bezig. Zaak is voor het Wijkcentrum Oostelijke Binnenstad de macht en invloed te behouden en verder te ontwikkelingen. Niet door de agenda van de komende deelraad te volgen, maar om te zorgen dat de bewoners punten op de agenda van de deelraad zetten. Men zei vroeger al: samen sta je sterk. Dat is nog steeds niet veranderd.

Hij is gehecht geraakt aan de wijk en zou het liefst van iedereen persoonlijk afscheid nemen. Elbert van Duijkeren, een bewogen opbouwwerker van de oude stempel gaat weg uit zijn wijk, het ga je goed.

GM

Terug naar index